Varlık fonu; ülkede oluşan kamu kaynaklı gelir fazlasının, büyük ölçekli yatırımlara finanse edilmesi için kullanımıdır. Varlık fonunun iki amacı vardır: 1- Kamu şirketlerini ekonomiye kazandırarak ülke gelirini arttırmak ve gelecek kuşaklara iyi hayat sunmaktır. 2 – Ülke ekonomisinin konjonktürel etkilerden kurtarmak ve istikrarlı olarak işlemesini sağlamak
Varlık Fonları kuruluş yeri olarak da iki farklı yöntem kullanılabilir.
- Merkez Bankası bünyesi altında kurulabilir. Merkez Bankası bağımsız yapılı olduğu için, bu tarz fonların yönetimini siyasi etkilerden uzak sürdürebilir ve bu durum kamuoyu açısından güven yaratır. Ayrıca, Merkez Bankaları rezervleri değerlendirirken benzeri bir işlem yaparlar. Dolayısı ile bu konuda tecrübe sahibidir.
- Varlık fonları, ayrı bir şirket olarak da kurulabilir.
Eğer bir ülke bütçe ( gelir ) fazlası veriyorsa, bu fazlalık 4 yöntem ile kullanılabilir. Bunlar;
- Harcamalarını arttırabilir.
- Vergi yükünü düşürebilir.
- Borçlarını erken ödeyebilir.
- Varlık fonu oluşturarak gelir fazlasını bu fona aktarabilir. Toplanan bu fon ile ulusal veya yabancı finansal varlıkları satın alarak gelirini büyütebilir.
Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi, ülkemizde 26 Ağustos 2016 yılında kurulmuştur. Yakın zamanda Varlık fonuna devredilen kamu destekli şirketler ise; Ziraat Bankası, Boru Hatları ile Petrol Taşıma, Posta ve Telgraf Teşkilatı, Türkiye Petrolleri ( TPAO), Borsa İstanbul AŞ. TÜRKSAT, Türk Telekomünikasyon AŞ’nin yüzde 6,68’İ, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR ) Türk Hava Yolları’nın yüzde 49.12, Halkbank’ın yüzde 51.11’
Başbakan tarafından atanan Türkiye Varlık Fonu Yöneticilerinin kimler olduğunu aşağıda sizler için sıraladık:
- Yiğit Bulut – Cumhurbaşkanı Ekonomi Başdanışmanı
- Kerem Alkin – Medipol Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Sabah Gazetesi yazarı
- Himmet Karadağ – Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı
- Oral Erdoğan – Piri Reis Üniversitesi Rektörü
Önümüzdeki günlerde farklı kamu destekli kuruluşların veya mülklerin Türkiye Varlık Fonuna devri söz konusu olur mu? Kamuoyu tarafından merakla beklenen bu sorunun yanıtını ilerleyen zamanlarda hep birlikte göreceğiz.
